Nomenklatura techniczna osób zajmujących się szeroko rozumianą digitalizacją, bardzo często wprowadza nie zawsze do końca zdefiniowane pojęcie skanera książkowego.
Chciałbyś dowiedzieć się, jakie są to typy urządzeń i czym się charakteryzują? Poniżej znajdziesz podstawowe informacje o tych ciekawych urządzeniach, ich budowie i funkcjach, a także zastosowaniu.
Skaner książkowy to rodzaj skanera dziełowego. Jest to urządzenie, które służy do bezpiecznej, bezinwazyjnej i wydajnej digitalizacji książek, cennych manuskryptów oraz zszytych tomów czasopism, akt i innych podobnych dokumentów. Precyzyjny system optyczny, odpowiednie oświetlenie a przede wszystkim odpowiednio dobrana do danego zastosowania konstrukcja mechaniczna skanera, umożliwiają tworzenie wiernych, cyfrowych odwzorowań obiektów. Zachowane w takiej formie książki i inne dokumenty mogą zostać udostępnione cyfrowo, a ich treści są trwale zabezpieczone. Dzięki temu skanery książkowe nie tylko przyczyniają się do rozpowszechniania wiedzy w erze cyfrowej, ale zapewniają także powszechny dostęp do dziedzictwa kulturowego i jego ochronę dla kolejnych pokoleń.
Skanery książkowe mają zastosowanie przede wszystkim w bibliotekach, archiwach i muzeach, gdzie pozwalają tworzyć kopie cyfrowe cennych obiektów przy jednoczesnym zachowaniu i ochronie oryginałów. W tym kontekście niezwykle istotny jest fakt, że digitalizacja przy pomocy skanerów książkowych jest bezinwazyjna, dzięki czemu oryginalne, nawet najcenniejsze i najdelikatniejsze obiekty, nie ulegają uszkodzeniu w procesie przechwycenia ich treści do wersji cyfrowych.
Ze skanerów książkowych korzystają również inne instytucje, w tym uniwersytety i instytuty badawcze. Digitalizacja zbiorów bibliotek uniwersyteckich pozwala udostępniać cyfrowe kopie materiałów drukowanych naukowcom z różnych ośrodków, co bez wątpienia przyczynia się do rozwoju nauki. Co ciekawe, skanery książkowe przydają się również osobom prywatnym i rozmaitym entuzjastom, którzy przetwarzają własne kolekcje na wersje cyfrowe i udostępniają je online.
Budowa skanerów książkowych
Żeby spełniać swoje funkcje i zapewniać wydajną digitalizację, każdy skaner książkowy powinien być wyposażony w:
1. Wysokiej rozdzielczości sensor. Producenci skanerów książkowych zwykle stosują w swoich skanerach dwa rodzaje sensorów:
- Sensory liniowe, rejestrujące obraz linia po linii w czasie precyzyjnego ruchu wzdłuż skanowanej strony.
- Sensory obszarowe. Skanery wyposażone w ten rodzaj sensora są w stanie w jednym momencie przechwycić obraz z całego skanowanego obszaru, jednocześnie przyspieszając proces skanowania.
2. Wysokiej jakości optykę, która powinna być dostosowana do rodzaju sensora i skanowanego obszaru i powinna pozwalać na przekazanie obrazu bez zniekształceń geometrycznych.
3. Bezinwazyjne, stabilne źródło światła. Oświetlenie wykorzystywane do skanowania powinno być pozbawione szkodliwego promieniowania, które mogłoby uszkodzić wrażliwą strukturę starodruków. Ponadto dla zapewnienia właściwego przechwycenia barw oświetlenie musi zapewniać równomierne pokrycie całego obszaru skanowania.
4. Kołyskę książkową, czyli regulowany mechanizm, który umożliwia stabilne podtrzymywanie książki w skanerze i manipulowanie nią w celu dostosowania do potrzeb skanowania i jednoczesnego zapewnienia naturalnego i swobodnego rozłożenia skanowanego obiektu (bez zbędnych naprężeń mogących spowodować uszkodzenia). Podstawowe kształty kołysek książkowych to: kołyska płaska, kołyska balansująca pozwalająca na zniwelowanie różnic wysokości stron otwartej książki, kołyska w kształcie litery V umożliwiająca skanowanie bez konieczności pełnego otwarcia wrażliwych książek.
5. Profesjonalne skanery książkowe są wyposażone w szybę dociskową, która wywierając nacisk na skanowany dokument, umożliwia dokładne przygotowanie obiektu do skanowania przez jego „wypłaszczenie”, dzięki czemu uzyskujemy lepsze parametry skanu między innymi takie jak ostrość oraz geometrię. Szyby dociskowe są dopasowane do kształtu kołyski książkowej i występują zwykle w postaci płaskiej lub w kształcie litery V.
6. Oprogramowanie: Integralną częścią systemów skanujących jest specjalne oprogramowanie umożliwiające zapisywanie skanowanych obrazów w rozmaitych formatach plików, integrację z systemami bibliotecznymi lub archiwalnymi w celu katalogowania i archiwizacji, a także czasami kontrolowanie procesu skanowania, poprawy jakości skanowanych obrazów itd. W zależności od modelu i producenta urządzenia możemy spotkać oprogramowanie kompatybilne z systemami Windows, macOS lub zintegrowane ze skanerem.
Dodaj komentarz